Six Nations rugby: regels, stadions, schema en geschiedenis

De Six Nations is het oudste en meest bekeken landentoernooi in het rugby. Zes weken lang, van begin februari tot half maart, spelen Engeland, Frankrijk, Ierland, Italië, Schotland en Wales om de titel – in stadions die vrijwel altijd uitverkocht zijn.

Voor wie het rugby niet kent: het is het toegankelijkste toernooi om mee te beginnen. Vijftien wedstrijden, zes hoofdsteden, en een sfeer die anders is dan bij voetbal – supporters van beide kampen zitten door elkaar, zingen mee en drinken samen na afloop.

Op deze pagina staat alles: de regels van het spel, de geschiedenis, de zes stadions, het speelschema van 2027, de trofeeën en de spelers die het toernooi hebben gemaakt.

Rugby in het kort: de basisregels

Rugby union lijkt chaotisch als je het niet kent, maar rust op een handvol heldere regels. Hier is wat je moet weten om een wedstrijd te volgen.

Het spel

• Vijftien spelers per ploeg: acht forwards en zeven backs. Er mogen acht wissels worden gebruikt.
• Tachtig minuten, verdeeld over twee helften van veertig. De klok stopt bij blessures en wordt niet stilgezet bij de rust van het spel.
• De bal mag alleen achterwaarts of zijwaarts worden gepasst. Een pass naar voren is een overtreding en levert een scrum op voor de tegenstander.
• Vooruit komen doe je door te lopen met de bal, of door te schoppen.

Zo scoor je

Een try is dus veel meer waard dan een strafschop – en dat verklaart waarom ploegen bij een strafschop vaak kiezen voor een lijnbal in plaats van drie zekere punten.

De vaste spelmomenten

Kaarten en straffen

Een gele kaart betekent tien minuten uit het veld – de zogeheten sin bin. Een rode kaart betekent definitief eruit, zonder vervanger. Sinds enkele jaren geldt bij sommige rode kaarten een regeling waarbij de ploeg na twintig minuten weer met vijftien man verder mag, met een andere speler.

Opzet en puntentelling

Elk land speelt vijf wedstrijden: tegen elk ander land één keer. Thuis- en uitwedstrijden wisselen jaarlijks, dus wie dit jaar thuis speelt tegen Frankrijk, gaat volgend jaar naar Parijs.

Punten

Het bonuspuntensysteem geldt sinds 2017. De drie extra punten voor een Grand Slam zijn er niet voor niets: zonder die regel zou een ploeg met vijf zeges op twintig punten kunnen blijven steken, terwijl een ander met vier zeges en bonuspunten hoger uitkomt. Nu haalt een Grand Slam-winnaar altijd minstens 23 punten.

Bij een gelijke stand telt eerst het puntsaldo, daarna het aantal gescoorde tries. Blijft het gelijk, dan wordt de titel gedeeld.

De zes stadions

Zes hoofdsteden, zes stadions – en elk met een eigen karakter. Klik door naar onze stadsgidsen voor het complete verhaal per stad.

Wat elk stadion bijzonder maakt

Speelschema 2027

Het toernooi van 2027 loopt van vrijdag 5 februari tot en met zaterdag 13 maart, met een rustweekend tussen ronde drie en vier.

Bron: Six Nations Rugby. De indeling van ronde vier en vijf is gebaseerd op de gepubliceerde speelkalender; aanvangstijden kunnen wijzigen.

Trofeeën: meer dan alleen de titel

Geen toernooi kent zoveel prijzen. Naast de hoofdprijs zijn er onderscheidingen voor deelprestaties en zelfs eigen trofeeën voor afzonderlijke wedstrijden.

De hoofdprijzen

Trofeeën per wedstrijd

Zes duels hebben een eigen prijs, sommige veel ouder dan het toernooi zelf.

De Calcutta Cup is de bijzonderste: gemaakt van omgesmolten zilveren roepies uit de kas van de opgeheven Calcutta Football Club in India, met olifantjes als handvatten en een cobra als dop. Het is een van de oudste trofeeën in de internationale sport.

De Doddie Weir Cup is vernoemd naar de Schotse international die met ALS werd gediagnosticeerd en tot zijn dood in 2022 miljoenen inzamelde voor onderzoek.

Van vier naar zes landen

1883: de Home Nations

Het toernooi begon in 1883 als het Home Nations Championship, met Engeland, Ierland, Schotland en Wales. Daarmee is het het oudste internationale rugbytoernooi ter wereld – ouder dan de moderne Olympische Spelen.

1910: Frankrijk komt erbij

In 1910 sloot Frankrijk aan en werd het de Five Nations. Tussen 1932 en 1939 lag het Franse lidmaatschap stil wegens beschuldigingen van professionalisme – rugby was destijds strikt amateuristisch.

2000: Italië maakt het zes

Vanaf 2000 doet Italië mee, en heet het toernooi de Six Nations. De Italianen wonnen hun debuutwedstrijd meteen van Schotland in Rome, maar hadden daarna lange tijd moeite mee te komen. De laatste jaren gaat het beduidend beter.

Enkele markante momenten

De namen die het toernooi maakten

Legendes uit de historie

De sterren van nu

De toekomst: de Nations Championship

Sinds 2026 bestaat er naast de Six Nations een nieuw wereldwijd toernooi: de Nations Championship. Twaalf landen – de zes uit de Six Nations plus zes uit het zuidelijk halfrond – spelen in twee poules van zes, verspreid over de interlandvensters in juli en november.

De eerste editie werd in 2026 afgesloten met finales in Londen, van 27 tot en met 29 november in Twickenham. Het toernooi wordt om de twee jaar gehouden en vult de jaren tussen de wereldkampioenschappen.

Voor de Six Nations verandert er weinig: het toernooi blijft elk voorjaar op dezelfde manier bestaan. Wel tellen de resultaten uit november voortaan mee voor een tweede klassement, waardoor die duels aan gewicht winnen.

Naar de Six Nations toe

Een wedstrijd bijwonen is een ander soort dagje uit dan bij voetbal. Wat je moet weten:

De sfeer

• Supporters van beide ploegen zitten door elkaar op de tribune; er zijn geen gescheiden vakken
• Er wordt gedronken op de tribune – in de meeste stadions is dat gewoon toegestaan
• Voor de aftrap worden beide volksliederen gezongen, door het hele stadion. In Cardiff en Edinburgh is dat kippenvel
• De stad loopt de hele dag vol: in Dublin en Cardiff begint het al rond het middaguur in de pubs
• Na afloop mengen de aanhangers zich weer; het is normaal om met de tegenstander na te drinken

Kaarten

De reguliere kaartverkoop verloopt via de nationale bonden en is vrijwel altijd via loting of ledenvoorrang. Voor bezoekers uit het buitenland zijn de officiële hospitality- en reispakketten in de praktijk de zekerste route.

Combineren met voetbal

De Six Nations valt midden in het voetbalseizoen, en de zes speelsteden hebben allemaal profvoetbal. In Londen, Parijs en Rome kun je in hetzelfde weekend rugby en voetbal zien; in Cardiff, Edinburgh en Dublin geldt hetzelfde op kleinere schaal.

Zie onze stadsgidsen: Londen, Parijs, Rome, Cardiff, Edinburgh en Dublin.

Veelgestelde vragen

Hoe boek ik een sportreis naar de Six Nations?

Je kiest het land en de wedstrijd, en wij regelen de tickets, het vervoer en desgewenst het hotel eromheen. Een aanvraag is zo gedaan via ons contactformulier, waarna we binnen een dag een passend voorstel terugsturen.

Wat kost een Six Nations-ticket?

Dat verschilt sterk per wedstrijd en land: een thuiswedstrijd tegen een grote rivaal is doorgaans duurder dan een minder aansprekend affiche. Vraag een offerte aan voor een prijs op maat.

Wanneer is de Six Nations 2027?

Van vrijdag 5 februari tot en met zaterdag 13 maart 2027. Het toernooi opent met Ierland tegen Engeland in Dublin en eindigt met Super Saturday.

Welke landen doen mee?

Engeland, Frankrijk, Ierland, Italië, Schotland en Wales. Italië kwam er in 2000 bij; daarvoor heette het toernooi de Five Nations.

In welke stadions wordt gespeeld?

Twickenham in Londen, het Stade de France in Parijs, het Principality Stadium in Cardiff, het Stadio Olimpico in Rome, Murrayfield in Edinburgh en het Aviva Stadium in Dublin.

Wat is een Grand Slam?

Alle vijf de wedstrijden winnen. Dat levert de titel op plus drie bonuspunten, waardoor een Grand Slam-winnaar altijd bovenaan eindigt.

Wat is de Triple Crown?

Een prijs die alleen Engeland, Ierland, Schotland of Wales kan winnen, door de andere drie in hetzelfde toernooi te verslaan. Frankrijk en Italië doen er niet aan mee.

Hoeveel punten is een try waard?

Vijf punten, plus twee voor de conversie erna. Een strafschop en een dropgoal leveren elk drie punten op.

Wat is Super Saturday?

De slotdag, waarop alle drie de laatste wedstrijden op één dag worden gespeeld. In 2027 is dat zaterdag 13 maart.

Waarom heet Engeland tegen Frankrijk Le Crunch?

De bijnaam ontstond in de jaren zeventig en verwijst naar het fysieke karakter van het duel. In 2027 wordt het gespeeld op Valentijnsdag, 14 februari, in Twickenham.

Kan ik kaarten los kopen?

Dat is lastig: de bonden verdelen kaarten via loting en ledenvoorrang. Voor bezoekers uit Nederland en België zijn officiële reis- en hospitalitypakketten de meest zekere weg.